Ankara’da kadınlar istihdama erişimde önemli engellerle karşılaşmaya devam ediyor. Avrupa Birliği tarafından finanse edilen ve Ankara Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle uygulanan Kadının İnsan Hakları Derneği (KİH) ve UN Women ortaklığındaki bir proje kadınlara yeni fırsatlar yaratıyor. KİHEP eğitim programı aracılığıyla kadınlar, iş gücüne katılmak ve iş gücünde kalıcı olmak için gerekli kritik bilgi, beceri ve özgüveni kazanıyor.
Tarih:
Ankara’da birçok kadın, iş gücüne katılım ve iş gücünde kalıcılık konusunda engellerle karşılaşmaya devam ediyor. 2022 verilerine göre, kadınların istihdam oranı %34,2 iken erkeklerde bu oran %70,9. Kadınların iş fırsatlarına erişim ve ekonomik zorluklar gibi başlıca sorunları bulunuyor.
Bu zorluklara yanıt olarak, Kadının İnsan Hakları Derneği (KİH), UN Women ortaklığıyla “Kadınların Güçlenmesinin ve İş Gücüne Katılımının Desteklenmesi” adlı projeyi hayata geçirdi. Projenin temel bileşenlerinden biri olarak KİH, kadınların haklarına dair farkındalığını artıran, güçlenmelerini, dayanışmalarını ve toplumsal yaşama aktif katılımlarını destekleyen uzun soluklu, hak temelli bir eğitim programı olan Kadının İnsan Hakları Eğitim Programı’nı (KİHEP) uyguluyor.
Eylül 2025’te başlayan program, Ankara Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle Çankaya, Yenimahalle, Keçiören, Mamak ve Etimesgut ilçelerinde 300 kadına ulaşmayı hedefliyor. Belediye ayrıca kadınların iş gücü piyasasına erişimini güçlendirmek amacıyla Ankara’da beş yeni istihdam merkezi kurmayı planlıyor.
Kadının İnsan Hakları Eğitim Programı (KİHEP), kadınların insan hakları, hukuki ve ekonomik haklar, kadına yönelik şiddet ve korunma mekanizmaları, iletişim becerileri ve kamusal yaşama katılım gibi konularda bir araya gelerek öğrenme ve deneyim paylaşımı yaptığı 16 haftalık bir eğitim programı. Program, kadınların bilgi, özgüven ve dayanışma geliştirmelerini destekliyor.
“Toplumsal ve ekonomik haklarım hakkında çok değerli bilgiler edindim. Eğitim programı aynı zamanda bana güçlü bir ağ kurma imkânı sundu. Sosyal girişimcilik ve yapay zekâ hakkında da bilgi edindim,” diyor 20 yılı aşkın mesleki deneyimin ardından programa katılan Funda Uysal.
Katılımcı ve deneyime dayalı öğrenme yöntemleri sayesinde kadınlar, sosyal ve kurumsal sistemlerde daha etkin hareket etmeyi, kendilerini savunmayı ve yaşadıkları topluluklara daha aktif katkı sunmayı öğreniyor.
Hacettepe Üniversitesi Sosyal Hizmet Bölümü öğrencisi olan KİHEP katılımcısı Gamze Çetinkaya, Ankara Büyükşehir Belediyesi Kadın Danışma Merkezi’nde staj yapıyor.
“Topluluk ziyaretlerimizde, kadın hakları, sağlık ve kadınlar için koruma mekanizmaları üzerine seminerler düzenliyoruz. KİHEP’ten edindiğim bilgileri doğrudan kadınlarla paylaşıyorum. Bu süreç hem onların farkındalığını artırdı hem de beni dönüştürdü.”
Program, 1995 yılında başlatılmasından bu yana somut sosyal ve ekonomik sonuçlar elde etti. Katılımcıların yaklaşık %92’si ekonomik haklar eğitiminden memnun olduğunu belirtirken, %59’u bir işe başladığını ya da işe geri döndüğünü, %62’si ise eğitim sonrasında öğrenimine devam ettiğini ifade etmektedir.
Bu etki, Ankara’daki katılımcıların deneyimlerine de yansıyor.
Filiz Şahin, nasıl özgüven kazandığını ve kendi gelirini elde etmeye başladığını şu sözlerle anlatıyor.
"Ekonomik haklar üzerine yaptığımız dersler benim için pek çok belirsizliği netleştirdi. Ev yapımı ürünler hazırlayarak hane gelirine katkıda bulunmaya başladım. Özgüvenim arttıkça, hayatımın diğer alanlarda da daha net kararlar vermeye başladım. Bir şeyleri başarabileceğimi fark ettim ve bu bana güçlü bir güçlenme hissi verdi."
“KİHEP yalnızca hakların öğrenildiği bir program değil; aynı zamanda kadınların birbirlerinden öğrendiği, kendi seslerini ve deneyimlerini değerli görmeye başladıkları bir alan yaratıyor. Bu program sayesinde kadınlar özgüven kazanıyor, ekonomik hayata katılım yönünde adımlar atıyor ve toplumsal yaşamda giderek daha aktif rol alıyor. Hedefimiz, kadınların istihdamda kalıcı olmaları ve iş gücündeki varlıklarını özgüvenle sürdürebilmeleridir,” diyor Kadının İnsan Hakları Derneği Kadının İnsan Hakları Eğitim Programı Koordinatörü Duygu Dokuz.
“Bu programın kapısından içeri giren kadınlar, sahip oldukları araçlarla bugünü karşılıyorlar. Avrupa Birliği, Ankara Büyükşehir Belediyesi ve Kadının İnsan Hakları Derneği ile birlikte bizim görevimiz; onlara daha iyi araçlar sunmak, çevrelerindeki kurumları daha duyarlı hale getirmek ve proje süresi ile finansman döngüsünün ötesine geçen kalıcı bir yapı inşa etmektir,” diyor UN Women Türkiye Ülke Direktörü Maryse Guimond.
Son 30 yılda, Türkiye genelinde 56 ilden 20.000’den fazla kadın, kadınların güçlenmesini destekleyen en uzun soluklu programlardan biri olan KİHEP’e katıldı. Program, 1995 yılından bu yana ülke genelinde uygulanırken; Ankara’da ise Kadının İnsan Hakları Derneği tarafından, UN Women iş birliğinde ve Avrupa Birliği tarafından finanse edilen “Eşitlik ve Kadınların Güçlenmesi için Güçlü Sivil Alan” projesi kapsamında, Ankara Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle yürütülüyor. Belediye, yerel düzeyde uygulamayı ve kadınların ekonomik güçlenmesine yönelik hizmetleri destekliyor. Aynı proje kapsamında UN Women iş birliğiyle kurulan Eşitlik Akademisi aracılığıyla, kadın girişimcilere yönelik eğitim programları ise TED Üniversitesi tarafından sağlanmaktadır.