UN Women ve UNFPA, kadınlara ve kız çocuklarına yönelik dijital şiddete karşı 16 Günlük Aktivizm kampanyasını başlattı!
Her iki kadından biri yaşamı boyunca en az bir dijital şiddete türüne maruz bırakılıyor. Kadınların çevrimiçi istismarla karşılaşma olasılığı erkeklere göre 27 kat daha yüksek. Türkiye'de her 5 genç internet kullanıcısından 1'i dijital şiddet yaşadığını bildiriyor. 16 Günlük Aktivizm kampanyası kapsamında UN Women ve UNFPA Türkiye güçlerini birleştiriyor ve dünya çapında en hızlı büyüyen istismar türlerinden biri olan dijital şiddete karşı mücadele çağrısı yapmak amacıyla "Dijital Şiddete Noktayı Koy” kampanyasını başlatıyor. UNFPA Türkiye İyi Niyet Elçileri Edis Görgülü, Hazal Kaya, Songül Öden ve UN Women Türkiye İyi Niyet Elçileri Eda Erdem ve Demet Evgâr’ın desteğiyle hayata geçirilen kampanyanın açılış etkinliği, gençlerin dijital şiddeti dijital sanat ile anlattığı bir sergi eşliğinde Ankara'da gerçekleştirildi.
Tarih:
Ankara, Türkiye – Birleşmiş Milletler Kadın Birimi, UN Women ve Birleşmiş Milletler Kadın Birimi, UNFPA, 25 Kasım, Uluslararası Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Günü başlayıp 10 Aralık, İnsan Hakları Günü’ne kadar devam Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddete Karşı 16 Günlük Aktivizm kapsamında güçlerini birleştirdi ve “Kadınlara ve Kız Çocuklarına Yönelik Dijital Şiddete Noktayı Koy” kampanyasını başlattı. Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu ortaklığında düzenlenen açılış etkinliği 24 Kasım akşamı Ankara'da gerçekleşti.
Küresel tahminler, genç kadın ve kız çocuklarının yarısından fazlasının (%58) dijital şiddet deneyimi yaşadığını ve kadınların dijital şiddete maruz kalma olasılığının erkeklere göre 27 kat daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor (UNESCO, 2021). Kız çocuklarının çoğu, çevrim içi tacizle ilgili ilk deneyimlerini 14-16 yaşları arasında bildiriyor (UN Women, 2022). Türkiye'deki durum da benzer şekilde endişe verici: UNFPA tarafından desteklenen bir araştırmaya göre, ülkedeki her 5 kişiden 1'i dijital şiddete maruz bırakılıyor. En yüksek risk altındaki grup ise 18-29 yaş genç kadınlar (UNFPA, 2021).
Kampanya, 16 Gün boyunca, teknolojinin mevcut eşitsizlikleri nasıl derinleştirebileceği ve nasıl yeni istismar biçimleri ortaya çıkardığı konusunda toplumsal bir diyalog başlatmayı hedefliyor. Çevrim içi ısrarlı takipten (cyberstalking) görsel odaklı cinsel tacize (image-based abuse), cinsiyete dayalı nefret söyleminden (gender-based hate speech) kişisel bilgilerin ifşasına (doxing) kadar Birleşmiş Milletler tarafından tespit edilen yaklaşık 30 dijital şiddet türüne odaklanan kampanya, dijital alanları tüm kadınlar ve kız çocukları için güvenli, eşitlikçi ve güçlendirici hale getirmek üzere gereken ortak eylem ihtiyacını vurgulayarak dijital şiddete karşı güçlü bir dayanışma ağı oluşturmayı amaçlıyor. (Noktayı Koy kampanyası, Unstereotype Alliance Türkiye Bölümü üyesi olan Publicis Groupe ile iş birliği içinde geliştirilmiştir.)
Dijital Şiddet Gerçek.
Kamu sektörü, büyükelçilikler, sivil toplum, akademi, gençlik grupları ve sanat camiasından temsilcilerin katılımıyla gerçekleşen açılış etkinliğinde konuşan BM ve AB temsilcileri; dijital şiddetin ciddiyetinin ve yaygınlığının altını çizerken çevirim içi başlayan istismarın sıklıkla çevrim dışına uzanabildiğini ve derin psikolojik, sosyal ve ekonomik zararlara yol açarak birçok kadını kamusal ve siyasi yaşamdan çekilmeye zorladığını vurguladı.
UN Women Türkiye Ülke Direktörü Maryse Guimond: “Dijital şiddet gerçek şiddettir. Kadınları susturur, kamusal alanlarını daraltır ve ekranlardan evlere, okullara ve iş yerlerine kadar onları takip eder,” dedi ve ekledi: “Dünyada, kadınların ve kız çocuklarının neredeyse yarısının hala çevrimiçi yasal koruması yok. Bu durumun acilen değişmesi gerekiyor. Yasal boşlukları kapatmak, teknoloji tasarımlarını daha güvenli hale getirmek ve hem platformları hem de failleri sorumlu tutmalıyız. Teknoloji, kadın haklarını ilerletmeli, zarar vermemeli. Dijital şiddeti gör, tanımla ve belgele. Kadınlara ve kız çocuklarına yönelik dijital şiddete noktayı koy.”
UNFPA Türkiye Temsilcisi ve Azerbaycan ve Gürcistan Ülke Direktörü Mariam A. Khan ise istatistiklerin dijital şiddetin yalnızca bir teknoloji sorunu değil kolektif sorumluluk gerektiren temel bir insan hakları sorunu olduğunu ortaya koyduğunu vurguladı: “#NoktayıKoy kampanyasıyla, tüm alanların (dijital alanlar dahil) bütün kadınlar ve kız çocukları için güvenli, eşitlikçi ve güçlendirici hale gelmesi için hükümetlere, teknoloji şirketlerine, sivil topluma ve her bir kişiye teknoloji tasarımından başlayarak dijital güvenliğe yatırım yapma çağrısında bulunuyoruz.”
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Maslahatgüzarı Jurgis Vilcinskas ise sözlerine “Avrupa Birliği olarak, bu kritik kampanyanın açılış etkinliğini UN Women ve UNFPA ile birlikte düzenlemekten ötürü onur duyuyoruz,” diyerek başladı. “Teknoloji destekli şiddetle mücadele, insan haklarını savunmanın ve tüm alanların şiddetten arındırılmış hale getirilmesine yönelik çabaların merkezinde yer alıyor,” dedi ve ekledi: “Cinsiyet eşitliğini sağlamaya ve kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddete #NoktayıKoy demeye yönelik ortak kararlılığımızı bu vesileyle bir kez daha vurguluyoruz.”
Etkinlik sırasında, daha güvenli bir dijital dünya oluşturabilmek için tüm sektörlerle koordineli ve kolektif bir mücadelenin gerekliliği vurgulandı. Hükümetlere ve teknoloji şirketlerine, kadın düşmanlığının ve ayrımcılığın yayılmasını ve ticarileştirilmesini önlemek amacıyla sosyal medya iş modellerini de besleyen teknoloji tasarımlarını ve veri toplama sistemlerini daha güvenli hale getirme çağrısı yapıldı. Ebeveynler, eğitimciler ve toplum liderleri, çevrim içi güvenliğe dair daha çok bilgi sahibi olmaları ve gençleri; çevrim içi içerik, rıza ve saygılı ilişkiler konusunda eleştirel düşünme becerileri oluşturabilmeleri amacıyla desteklemeleri teşvik edildi. Etkinlikte ayrıca, ergenlerin haklarını bilmesi, ayrımcılık ve şiddeti tanıması ve hem bunlara karşı çıkmak, hem de kendilerini ve başkalarını koruyabilmek amacıyla neler yapabileceklerini öğrenebilmeleri için okullara ve gençlik programlarına dijital okuryazarlık ve çevrim içi güvenlik eğitiminin önemi vurgulandı.
Etkinlik Öne Çıkanları:
- Ünlülerden Destek: Açılış etkinliğinde, #NoktayıKoy mesajını daha geniş kitlelere ulaştırabilmek için UNFPA Türkiye İyi Niyet Elçileri Songül Öden, Edis, Hazal Kaya ile UN Women Türkiye İyi Niyet Elçileri Demet Evgâr ve Eda Erdem'in yer aldığı kampanya tanıtım videoları gösterildi.
- Dijital Şiddet Manifestosu: Dijital Şiddet Uzmanları Nurcihan Temur ve Pınar İlkiz, gençlerle yapılan atölyelerde geliştirilen "Dijital Şiddetten Arınmış Bir Dünya Manifestosu"nu ve interaktif "Dijital Şiddet Sözlüğü"nü sundular.
- Yenilikçi Yapay Zeka Çözümleri: Dijital Aktivist ve Sanatçı Beyza Doğuç, dijital istismarla mücadeleye yardımcı olmak için gençler tarafından geliştirilen “GPT”yi (önceden eğitilen yapay zeka modülü) tanıttı.
- Dijital Fanzin: Sanatçılar Zeynep Beler ve Efe Levent, yapay zeka yardımıyla hazırlanan, gençlerin oluşturduğu bir "Dijital Fanzin" sergilediler ve katılımcıların temayla ilgili dijital sanat enstalasyonlarını doğrudan deneyimlemelerine olanak sağladılar.